|
جعفر در زادگاهش، شهر ساحلی رودسر به عنوان بهترین عمل آورنده خاویار به صورت سنتی شناخته می شود. وی كه در آستانه دهه ششم زندگی قراردارد، از نوجوانی شغل پدر را كه به قول خودش سماكی بوده دنبال كرده است. سماك واژه ای عربی است كه معنی آن به فارسی ماهیگیر است. چندی است كه جعفر صید را كنار گذاشته است. او با لهجه گیلكی می گوید: هر روز از تعداد و حتی اندازه ماهیان خاویاری در دریا كم می شود و این برای من كه نیم قرن است در كنار این دریا زندگی می كنم دردناك است؛ به همین دلیل مدتهاست كه دیگر به دنبال صید نرفته ام.
مقداری اندك از آن را در یك قاشق از جنس عاج قرار دهید، دانه ها را بغلتانید، طعم را مزه مزه كرده و به آهستگی نوش جان كنید.جملات بالا یكی از توصیفاتی است كه برای شیوه خوردن خاویار اشرافی دریای خزر، تخم قدیمی ترین مهره دار كره خاكی و یادگار عصر دایناسورها، به كار می رود.
طبیعت، ماهیان خاویاری را بیش از ۲۰۰ میلیون سال است كه حفظ كرده، اما انسان امروزی قصد دارد تا در كوتاه ترین زمان نسل آنها را از روی زمین بردارد.
خاویار؛ تخم بدن تاس ماهیان (ماهیان خاویاری) بسته به نوع ماهی نامگذاری می شود: خاویار سوروگا از اوزون برون ، بلوگا از فیل ماهی و آسترا از قره برون و شیب به دست می آید. خاویار آسترا بیشترین میزان صید سواحل كشورمان را شامل می شود.
در حال حاضر بخش عمده خاویار جهان از صید در دریای خزر به دست می آید. اما پرورش ماهیان خاویاری كه از سال های گذشته در ایتالیا و فرانسه آغاز شده بود در حال گسترش به سایر كشورها از جمله چین است. با توجه به كاهش سالانه میزان صید خزر پیش بینی می شود تا در آینده ای نه چندان دور خاویار پرورشی بخش اعظم بازار جهانی را تصرف كند.
متخصصان محیط زیست می گویند ذخایر ماهیان خاویاری خزر در سال ۲۰۰۵ میلادی نسبت به دهه۷۰ میلادی بیش از۹۰ درصد كاهش یافته است. عمده ترین دلیل این كاهش، افزایش بی رویه صیدهای قانونی و غیرقانونی است. هر چند كه دلایل دیگری همچون ساختن سد روی رودخانه هایی كه به دریا می ریزند، سرازیر شدن سموم و پساب های صنعتی به دریا و تغییرات زمین شناسی نیز در این میان مؤثر بوده است.
| 
